آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

بررسی کوتاه در مورد هواپیما های آواکس, البته تلفظ صحیح ای وَکس است.

امروزه هیچ ارتشی نمیتونه بدون داشتن هواپیما های آواکس یا هشدار زود هنگام ادعا بکنه که ارتشی بروز و قدرتمند داره به همین دلیل هست که آواکس ها گرون ترین هواپیماهای یک ارتش هستند.

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

رادار های زمینی اگرچه ارزان و ساده هستند ولی مشکلات خود را دارند

نصب قوی ترین رادار ها حتی در یک منطقه باز بدون ناهمواری باز به معنی دید کامل نیست زیرا زمین گرد است این انحنای زمین از فاصله ۴۰ تا ۵۰ کیلومتری روی رادار تاثیر میگذارد از این رو افق رادار زمینی V شکل است که هر چه فاصله بیشتر می شود دهنه این V بسته تر می شود از این رو تاکتیک حمله در ارتفاع پست موثر بود زیرا رادار های تنها تا فاصله کمی میتونند ارتفاع پست را پوشش دهند

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

و از طرفی کشوری مثل ایران هم که مناطق کوهستانی زیادی دارد دارای نقاط کور راداری هست به همین دلیل استفاده از آواکس ها برای ارتش های بزرگ امری ضروری می باشد.

جنگنده ها به دلیل جثه کوچکتر محدودیت حمل رادار دارند به همین دلیل آواکس ها در میدان نبرد حکم چشم جنگنده ها را دارند.

امروزه فقط برد رادار مهم نیست بلکه سطح ارتفاع پایین جستجو هم مهم هست.

اواکس های امروزی به دو شکل کلی دیده می شوند یکی آواکس هایی با رادار گردان بروی بدنه و دومی آواکس هایی با رادار ثابت روی بدنه.

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

آواکس های امروزی مثل E-3 توانایی کشف اهداف را از فاصله ۵۰۰ کیلومتری دارند به این معنی که اگر در زمان جنگ اواکس ایران در مرز قرار میگرفت بلند شدن جنگنده های عراقی از روی باند را هم شناسایی میکرد به همین دلیل به اواکس هواپیما هشدار زودهنگام می گویند. علاوه بر این در نظر بگیرید که این آواکس در حال حرکت می باشد و فقط یک شعاع ۵۰۰ کیلومتری و پوشش نمیدهد بلکه هزاران کیلومتر از آسمان منطقه و اسکن می کند.

تصویر آواکس E-2

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

نسخه های بروزرسانی شده آواکس E-3 توانایی پرواز به مدت ۱۱ ساعت را دارند و همچنین با سوخت گیری هوایی این زمان افزایش نیز پیدا می کند. به دلیل بسته شدن خط تولید بویینگ ۷۰۷ نسخه های بعدی آواکس سنتری E 3 توسط بویینگ ۷۶۷ ساخته می شود مثل نسخه نیروی هوایی ژاپن.

اندازه بشقاب رادار ۹ متر هست و سرعت چرخش آن ۶ دور در دقیقه می باشد.

برای کاهش drag ایجاد شده توسط رادار از دو تغیه مایل در جلوی سکان عمودی استفاده می شود.

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

از آواکس در بیرون از میدان جنگ برای عملیات های جستجو و نجات و مبارزه با قاچاق در مرز ها نیز استفاده می شو.

استفاده از بالگرد در نقش هشدار دهنده زود هنگام یا همان اواکس در دهه ۱۹۷۰ اغاز شد و کاموف۳۱ و نسخه های از سی کینگ مجهز به رادار برای این نقش شدند

بالگرد امتیاز خود را دارد ، فضای کمی میگرد ونیاز به ناو هواپیما بر ندارد و یا دست کم ناو هواپیما بر بزرگ ، قیمتش ارزان تر است ولی برد پروازی و سرعت پیمایشش در این نقش پایین است و از جمله اینکه برد پروازی کم یعنی عدم توان پوشش منطقه ای وسیع و از طرفی ارتفاع پروازی برای یک اواکس برای دستراسی به بیشترین برد ممکن رادار و همچنین پوشش ارتفاع بالا مهم است چیزی که بالگرد در ان محدودیت دارد. برای نمونه یک هواکس مانند هواپیمای ایی-۳ در ارتفاع ۱۰۰۰۰ متری پرواز میکند ولی یک بالگرد مانند کاموف ۳۱ در ارتفاع ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متری و این به معنی توان کم پوشش ارتفاع بالاتر است .

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

تصویر بالا استفاده از هلیکوپتر سی کینگ در نقش آواکس.

تصویر پایین هلیکوپتر ka-31 در نقش آواکس

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

نمایی از بشقاب رادار AN/APY-1 که بروی E-3 نصب می شود

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

آواکس در ایران

در رژیم قبل ایران سفارش خرید ۷ فروند آواکس E-3 را به امریکا داد که با مخالفت کنگره مواجه شد اما در نهایت با قیمت هر فروند ۱۳۰ میلیون دلار قرار شد در دهه ۶۰ این آواکس ها تحویل ایران شوند که با انقلاب اسلامی قرار داد نظامی همگی لغو شدند و آواکس های تولید شده برای ایران به عربستان رسیدند.

ارتش عراق با همکاری فرانسه دو فروند ایلوشین ۷۶ خود را تبدیل به آواکس کرد با نام های عدنان ۱ و۲ که شامل نصب یک رادار در عقب عدنان ۱ و نصب یک رادار گردان بروی عدنان ۲ بود. در جریان جنگ خلیج فارس که هواپیما های عراقی به ایران پناهنده شدند گنج عظیمی هم بین آنها بود که شامل چند فروند هواپیما ترابری ایلوشین ۷۶ تازه خریداری شده و دو آواکس عدنان ۱و۲

عدنان ۱ توسط کارشناسان ایرانی ناکارآمد تلقی شده و بعد از بازکردن قطعات مفید از دهه ۹۰ میلادی تا کنون در گوشه ای از فرودگاه مهرآباد به حال خود رها شده است.

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

تصویر بالا عدنان ۱ و رادار در عقب هواپیما

اما عدنان ۲ که دارای بشقاب گردان بود بعد از ۱۵ سال زمینگیر بودن به پایگاه شیراز منتقل شد تا عملیاتی شود. بعد از انجام بروزرسانی عدنان ۲ به سیمرغ تغییر نام پیدا کرد و با عنوان آواکس ایرانی برای رژه نیروی هوایی به تهران منتقل شد. البته رادار سیمرغ همچنان غیر فعال بود و در زمان پرواز ها همیشه ثاب بود. در زمان رژه سال ۱۳۸۸ رادار سیمرغ به دلیل پوسیدگی از جا کنده شد و با برخورد کردن به سکان عمودی هواپیما باعث سقوط و شهید شدن هر ۷ سرنشین خود شد.

آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام
آشنایی با آواکس: هواپیما هشدار زود هنگام

از سایت منبع این نوشته دیدار فرمایید ( اینجا کلیک کنید)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *